Son dövrlər cəmiyyətimizdə yeni bir dəb yaranıb. Cinsiyyət partisi.
Hələ ana bətnində olan uşağın qız, yaxud oğlan olacağının təmtəraqlı mərasimlə, şarlar, tortlar, fişənglər və müxtəlif şou elementləri ilə elan edilməsi artıq bir trendə çevrilib.
Görünür, müasir insan üçün həyatın hər mərhələsi tamaşaya, hər şəxsi hadisə isə ictimai nümayişə çevrilməlidir.
Əslində, bu dəbin özü qədər onun arxasında dayanan düşüncə tərzi də müzakirəyə ehtiyac duyur.
Əvvəla, bizim adət-ənənəmizdə övladın dünyaya gəlməsi, ailəyə yeni bir insanın qoşulması böyük sevinc hesab olunub. Bu sevincin mərkəzində uşağın qız, yaxud oğlan olması deyil, sağlam dünyaya gəlməsi, ailəyə xeyir-bərəkət gətirməsi dayanıb. Qız uşağı da, oğlan uşağı da Allahın əmanəti, ailənin övladı kimi qarşılanıb. Cinsiyyət partisi isə istər-istəməz diqqəti bu əsas dəyərdən yayındırır və hələ dünyaya gəlməmiş uşağın cinsiyyətini ayrıca bir hadisəyə, az qala ictimai tamaşaya çevirir.
İkincisi, bu mərasimin etik tərəfi var. Uşaq hələ dünyaya gəlməyib, özünü ifadə etmək, şəxsi sərhədlərini müəyyənləşdirmək imkanına malik deyil. Ancaq valideynlər onunla bağlı ən şəxsi məlumatlardan birini kütləvi əyləncə predmetinə çevirirlər. Əlbəttə, valideynin övladı ilə bağlı sevincini bölüşməsi təbiidir. Ancaq hər sevinci nümayiş etdirmək, hər şəxsi məlumatı ictimailəşdirmək zərurəti haradan yaranıb?
Üçüncüsü, bu dəbin mədəni mahiyyətində istehlakçılıq dayanır. İnsanlar artıq sevinmək üçün də xüsusi dekorasiyaya, təşkilatçıya, fotoqrafa, torta, şara və şouya ehtiyac duyurlar. Sanki sadə sevinc özlüyündə kifayət etmir. Sosial şəbəkələrdə nümayiş etdirilməyən, başqalarının bəyənisinə təqdim olunmayan hadisə yaşanmamış hesab edilir.
Ən narahatedici məqamlardan biri isə cəmiyyətimizdə qız və oğlan uşaqlarına münasibətdə hələ də mövcud olan stereotiplərdir. Bəzi ailələrdə oğlan uşağının dünyaya gəlməsi xüsusi coşqu ilə qarşılanır, qız uşağı xəbərinə isə eyni münasibət göstərilmir. Belə bir sosial mühitdə cinsiyyət partiləri fərqində olmadan bu ayrı-seçkiliyi daha da görünən edə bilər. Hətta uşağın cinsiyyətinə görə fərqli emosional reaksiyaların nümayiş etdirilməsi onun gələcəkdə özünə münasibətinə də təsirsiz qalmaya bilər.
Məsələ heç də insanların övladlarının cinsiyyətini öyrənməsinə, buna sevinməsinə qarşı çıxmaq deyil. Məsələ sevincin hansı formada ifadə olunması, şəxsi həyatın hansı həddə qədər ictimailəşdirilməsi və mədəni davranışın hansı etik prinsiplərə söykənməsidir.
Adət-ənənə dedikdə yalnız keçmişdən qalan mərasimləri nəzərdə tutmamalıyıq. Bu anlayışın əsasında ailə dəyərləri, təvazökarlıq, həya, ölçü-biçi və insan ləyaqətinə hörmət dayanır. Müasirlik isə bütün yenilikləri düşünmədən mənimsəmək demək deyil.
Hər xarici trendi müasirlik adı ilə cəmiyyətə gətirmək məcburiyyətində deyilik. Hər şəxsi hadisəni şouya çevirmək də inkişaf göstəricisi deyil.
Uşağın dünyaya gəlməsi ailənin sevincidir, sosial şəbəkələrin kontenti yox. Qız da, oğlan da əvvəlcə insandır.
Onun cinsiyyətini bayram etməkdənsə, dünyaya gələcək insanın dəyərini anlamaq daha vacibdir.
Elmar
Gununesi.info
The post Cinsiyyət partisi: first appeared on Günün Səsi.
