Azərbaycanın həm hərbi-siyasi müstəvidə əldə etdiyi tarixi qələbələr, həm də beynəlxalq humanitar böhranlar zamanı nümayiş etdirdiyi qətiyyətli dəstək hər zaman qlobal miqyasda diqqət çəkib. Xüsusilə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlanğıcından bəri Kiyevə göstərilən çoxmilyonluq yardımlar, enerji təchizatındakı fasiləsiz dəstək və minlərlə ukraynalı uşağın Azərbaycanda reabilitasiyaya cəlb olunması iki ölkə arasındakı dostluq münasibətlərinin bariz nümunəsidir. Lakin bütün bu addımlara baxmayaraq, rəsmi Kiyevin 8 Noyabr – Zəfər Günü münasibətilə Azərbaycan xalqına və dövlət rəhbərliyinə hər hansı təbrik ünvanlamaması ictimaiyyətdə və siyasi dairələrdə haqlı suallar doğurub.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, "minval.az" saytının gündəmə gətirdiyi bu məsələdə Ukrayna rəhbərliyinin, xüsusilə Prezident Volodimir Zelenskinin və Xarici İşlər Nazirliyinin bayram münasibətilə nümayiş etdirdiyi səssizlik siyasi mədəniyyət və ikitərəfli münasibətlər fonunda geniş müzakirələrə yol açıb. Analitiklər hesab edirlər ki, rəsmi Bakı tərəfindən Ukraynaya edilən humanitar yardımların ümumi həcmi 50 milyon dollara yaxınlaşıb. Bu çərçivədə təkcə 2026-cı ilin oktyabr ayında Ukrayna enerji infrastrukturunun bərpası üçün 2,5 milyon manat dəyərində növbəti elektrik avadanlıqları – transformatorlar və generatorlar göndərilib. Eyni zamanda, müharibədən zərər çəkmiş 700-dən çox ukraynalı uşağın Azərbaycanda sağlamlıq və reabilitasiya proqramları ilə əhatə olunması humanitar həmrəyliyin əyani sübutudur.
Buna baxmayaraq, Ukrayna tərəfinin Azərbaycanın milli bayramına qarşı bu cür neytral və ya laqeyd yanaşması ilk dəfə deyil ki, diqqət çəkir. Tarixi xronologiyaya nəzər salsaq, 2020-ci il sentyabitn 27-də – İkinci Qarabağ müharibəsinin ilk günlərində Ukrayna XİN-in yaydığı rəsmi bəyanatda da Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazi bütövlüyünün bərpası məsələsi qəsdən və ya diqqətsizlikdən xüsusi vurğulanmamış, tərəflər sadəcə dialoqa çağırılmışdı. Mütəxəssislər bunu Kiyevin xarici siyasətindəki müəyyən balans oyunları və ya diplomatik həssaslıq çatışmazlığı ilə izah edirlər. Oxşar diplomatik narazılıqların Ukrayna ilə Cənubi Koreya arasında da yaşanması Kiyevin tərəfdaş münasibətlərində bəzən qarşılıqlı hörmət prinsipini kölgədə qoyduğunu göstərir.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Əli Əkbəroğlu bildirib ki, rəsmi Kiyevin bu davranışı sadəcə adi diplomatik diqqətsizlik kimi qiymətləndirilə bilməz: "Ukrayna rəhbərliyinin Azərbaycanın ən müqəddəs bayramı olan Zəfər Günündə nümayiş etdirdiyi bu susqunluq siyasi etika və dövlətlərarası münasibətlərin ruhuna ziddir. Azərbaycan hər zaman çətin günündə Ukraynanın yanında olub, onun ərazi bütövlüyünü birmənalı şəkildə dəstəkləyib və milyardlarla dəyəri olan humanitar yardımları əsirgəməyib. Belə bir fonda qarşılıqlı diplomatik həssaslığın göstərilməməsi təbii olaraq Azərbaycanda haqlı narazılıq yaradır".
Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, bu cür yanaşma gələcəkdə ikitərəfli əməkdaşlığa kölgə sala bilər: "Ukrayna xarici siyasətində bəzən tərəfdaşlarının həssaslıqlarını nəzərə almaqda yanlışlıqlara yol verir. Bakı hər zaman beynəlxalq hüquqa və ədalətə əsaslanan siyasət yürüdür, lakin dövlətlərarası münasibətlər qarşılıqlı hörmət üzərində qurulmalıdır. Əgər Kiyev ona verilən dəyəri və real dəstəyi qiymətləndirmirsə, bu, gələcəkdə rəsmi Bakının Ukrayna ilə bağlı humanitar və siyasi addımlarına da öz təsirini göstərə bilər. Azərbaycan heç vaxt kimsədən artıq diqqət tələb etmir, lakin haqq edilən hörmətin və təbrikin unudulması dostluq prinsiplərinə uyğun deyil".
Əli Səfərli,
