Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ən yüksək məhkəmə orqanı olan Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Myanmanın Rohinca müsəlmanlarına qarşı soyqırımı törətdiyini tanıyıb.

“Qafqazinfo” BBC-yə istinadən xəbər verir ki, Haaqada yerləşən məhkəmə 1946-cı ildə yaradıldığı vaxtdan bəri ilk dəfə bir dövləti soyqırımında günahlandıran qərar qəbul edib.

Qərarı səsləndirən hakim Yuji İvasava Myanmanın Rohinca müsəlmanlarının əhəmiyyətli bir hissəsini məhv etmək niyyətinə malik olduğunu, sübutları geniş şəkildə məhv etdiyini və günahkarların cəzalandırılmasını təmin etmədiyini bildirib. Məhkəmə Myanma hökumətinin hərbi əməliyyatların yalnız silahlı qruplara qarşı aparıldığına dair müdafiəsini əsassız sayaraq rədd edib.

2017-ci ildə Myanma ordusunun Rakhayn ştatında həyata keçirdiyi genişmiqyaslı əməliyyatlar nəticəsində minlərlə Rohinca müsəlmanı həlak olmuş, yüz minlərlə insan isə qonşu Banqladeşə qaçmağa məcbur qalmışdı. Beynəlxalq insan haqları qurumları və BMT baş verənləri etnik təmizləmə kimi qiymətləndirmişdi.

Məhkəmənin qərarına əsasən, Myanma Rohinca müsəlmanlarının təhlükəsiz şəkildə geri qayıtmasını təmin etməli, ailələrin birləşməsinə və itkin düşənlərin müəyyənləşdirilməsinə dəstək verməli, dəymiş maddi və mənəvi ziyanı, o cümlədən müsadirə edilmiş və ya məhv edilmiş əmlakın dəyərini kompensasiya etməlidir. Kompensasiyanın yekun məbləği hələ açıqlanmayıb.

Hüquqi prosesə 2019-cu ildə Qambiya İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının dəstəyi ilə 1948-ci il Soyqırımı Konvensiyasının pozulması iddiası əsasında start verib, sonradan bir sıra digər dövlətlər də işə qoşulub. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarı qətidir və apelyasiya şikayəti verilə bilmir, lakin məhkəmənin birbaşa icra mexanizmi yoxdur və qərarın icra edilməməsi halında məsələ BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəminə çıxarıla bilər.

BMT-nin məlumatına görə, 1,3 milyondan çox Rohinca müsəlmanı məcburi köçkün vəziyyətindədir və onların təxminən 1,2 milyonu Banqladeşin Koks Bazar düşərgələrində yaşayır. 2021-ci ildəki hərbi çevrilişdən sonra ölkədə davam edən vətəndaş müharibəsi və təhlükəsizlik, vətəndaşlıq və hüquqi təminatların olmaması insanların geri dönüşünü çətinləşdirir.

Eyni zamanda, fərdlərin və təşkilatların məsuliyyəti ilə bağlı paralel işlər Haaqadakı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (BCM) müstəvisində davam edir.